Kandil gecesi sadece minarelerin ışıklarıyla değil, "insan"ın içindeki ilahi nurla anlam buluyor. Büyük ozan Edip Harabi’nin asırlar öncesinden seslenen dizeleri, gerçek kandilin "gönül aydınlığı" olduğunu bir kez daha hatırlatıyor
İslam dünyası bir kandil gecesini daha idrak ederken, bu mübarek gecenin manası sadece camilerdeki kalabalıklarla değil, tasavvuf edebiyatının derinlikli yorumlarıyla da yeniden okunuyor. Özellikle Bektaşi edebiyatının usta ismi Edip Harabi’nin asırlardır dillerden düşmeyen nefesteki "Kandil" betimlemesi, bu özel geceye bambaşka bir pencere açıyor.
Harabi, meşhur şiirinde kandil gecesini şekilsel bir kutlamanın ötesine taşıyarak, insanın bizzat kendisinin bir "ışık kaynağı" haline gelmesi gerektiğini vurguluyor. Şiirde geçen;
"Kandil geceleri kandil oluruz, Kandilin içinde fitil oluruz, Hakkı göstermeye delil oluruz..."
dizeleri, müminin bu gecede sadece bir izleyici değil, hakikati yansıtan bir rehber (delil) olması gerektiğini anlatıyor. Tasavvufi yorumlara göre buradaki "şarap", ilahi aşkın sarhoşluğudur; "meyhane" ise bu aşkın tadıldığı gönül meclisidir.
Harabi’nin "Zahit" (şekilci dindar) figürüne yaptığı çağrının altını çiziyor. Kandil gecesinde asıl mesele, dış dünyayı aydınlatan kandillerden ziyade, nefis karanlığını yok eden bir içsel aydınlanmaya ulaşmaktır. Harabi, "Kör olanlar görmez bu hali" diyerek, bu manevi derinliği görebilmek için "gönül gözüyle" bakmanın şart olduğunu hatırlatıyor.
Harabi’nin dediği gibi; helali ve haramı sadece lafızda değil, kalbin terazisinde tartanlar için bu gece, "kemale erme" yolunda bir milat niteliği taşıyor.
Edip Harabi Babanın Ey Zahit Şiiri:
Ey zahit şaraba eyle ihtiram
İnsan ol cihanda bu dünya fani
Ehline helaldir, na ehle haram
Biz içeriz bize yoktur vebali
Sevap almak için içeriz şarap
İçmezsek oluruz düçar-ı azap
Senin aklın ermez bu başka hesap
Meyhanede bulduk biz bu kemali
Kandil geceleri kandil oluruz
Kandilin içinde fitil oluruz
Hakkı göstermeye delil oluruz
Fakat kör olanlar görmez bu hali
Sen münkirsin sana haramdır bade
Bekle ki içesin öbür dünyada
Bahs açma Harabi bundan ziyade
Çünkü bilmez haram ile helali
edip harabi baba
